Thông thường, đối với những ông bố bà mẹ có sự quan tâm đến việc giáo dục con cái, họ sẽ thường cố gắng trích ra trong quỹ thời gian quý báu của mình cho việc đọc sách, tham gia những chương trình đào tạo ngắn hạn để tích lũy thêm những kỹ năng, kiến thức và phương pháp để nuôi dạy con hiệu quả hơn. Trong lớp Parent Coach 1-1 của Trinh, có một chị học viên cũng là một người như thế. Nhưng dù học hỏi nhiều đến đâu, chị vẫn rơi vào bế tắc trong việc nuôi dạy 2 đứa con của chị. Thế nên khi lần đầu đến tìm Trinh để book lịch coaching với tâm trạng không mấy hân hoan, câu hỏi chị đặt ra cho Trinh là: làm sao để giảm bớt được tiếng cãi vả trong nhà lại?
Thật ra, trước đây Trinh cũng từng là một bà mẹ loay hoay giải quyết các vấn đề trên, cũng giành rất nhiều nỗ lực cho việc đọc sách, cũng tích cóp kiến thức từ vô số các khóa học, đến mức “ngộ độc” sách nuôi dạy con và hoang mang khi lý thuyết và thực hành sao khác xa nhau một trời một vực…
Có thời kỳ mà bạn Gấu và bạn Mèo đánh nhau liên tục, thậm chí có những hành vi cấu xé nhau mà không thể chấp nhận được. Hai đứa nhỏ khủng hoảng khiến cả nhà quay cuồng, không khí trong nhà bị nhấn chìm bởi tiếng la hét giận dữ và khóc lóc dữ dội trong sụ bất lực của hai vợ chồng. Lúc đó, mình cũng ngồi lại và tự hỏi, mình đã sai ở đâu?!
Chúng ta, các ông bố bà mẹ đang sống trong thời đại tiên tiến, luôn học hỏi và mong mỏi điều tốt nhất cho con mình. Chúng ta hiểu sự nhất quán, hiểu tầm quan trọng của việc giành thời gian để chơi với con, lắng nghe con, và quan trọng hơn là đừng dùng đòn roi để trừng phạt con. Chúng ta hình dung con cái có nề nếp, ngoan ngoãn, trung thực, đáng yêu trong mắt mình và cả của mọi người.
Nhưng, vấn đề là, bản thân chúng ta cũng rất mâu thuẫn và chẳng nhất quán. Ví dụ, bạn luôn mong đợi con hoạt bát vui vẻ, chơi đùa khỏe mạnh, nhưng khi nó mày mò tìm hiểu thế giới xung quanh, bạn bắt đầu trách nó nghịch ngợm, quấy phá. Bạn muốn con tự do thể hiện cá tính, nhưng khi nó khóc lóc, nhõng nhẽo thì cho rằng con bướng bỉnh, phiền phức. Bạn luôn mong đợi con phải nghe khi bạn nói, nếu nó sai, bạn giải thích rồi thì con bắt buộc phải hiểu và không được tái phạm. Chúng ta muốn con ngoan nhưng cũng đồng thời muốn con có chính kiến riêng. Chúng ta cho rằng việc con cái cãi lại là hỗn, là bất lịch sự, hay nặng nề hơn là gán cho con 2 từ “mất dạy”. Muốn con tự do tự tại nhưng khi con từ chối một đề nghị nào đó từ bạn, bạn cho rằng nó thiếu tôn trọng người lớn,…
Và bản thân chúng ta tin rằng, trẻ có những hành động trên là sai trái và cần phải dạy dỗ cho đàng hoàng.
Với những đứa trẻ có tính cách mềm dẻo, chúng có vẻ dễ bị khuất phục bởi vài lời la mắng hay vài trận đòn roi. Bố mẹ sẽ cảm thấy mình đi đúng hướng với con đường răn đe trong vũ lực này. Lâu dần, con sẽ không phản kháng và cũng thôi không tìm hiểu những thứ mới mẻ nữa.
Với những đứa trẻ có tính cách cứng rắn hơn, chúng sẽ thể hiện ra khi còn rất bé, chúng dám lên tiếng chống lại bạn khi không vừa ý và phản kháng lại vô cùng quyết liệt. Những cách như từ tốn nói chuyện, đưa ra lời khuyên tích cực hay tận tình giải thích tính đúng sai đều không có kết quả trước cơn giận của con thời điểm đó. Nếu bạn không đủ bình tĩnh mà chuyển sang phương pháp răn dạy nặng nề hơn như lớn tiếng đe dọa, trừng phạt, hay thậm chí là đòn roi, thì cuộc chiến sẽ chính thức leo thang.
Sự bướng bỉnh của con sẽ kích phát tính hiếu chiến của bố mẹ và đôi bên sẽ tranh giành phần thắng trong cuộc nội chiến này. Con của bạn càng lúc càng lì đòn và không chịu khuất phục. Bạn thì lâu dần sẽ kiệt sức trong tội lỗi vì đã nặng tay với con. Đấy là một cuộc chiến không mong muốn mà phần thắng không thuộc về ai cả, chính xác hơn, là cả hai bên đều thua. Thua vì với trẻ, chúng chỉ mong nhanh lớn để sớm có được tự do, thoát khỏi chính ngôi nhà của mình, được làm thứ nó thích mà không ai can ngăn. Còn với người lớn, ta thua vì con càng lớn thì khoảng cách cha mẹ - con cái sẽ càng tăng, đến một thời điểm nào đó chúng ta nói con sẽ không thèm nghe nữa, không thèm chia sẻ, cũng không còn kết nối gì với nhau.
Câu hỏi quan trọng Trinh thường tự hỏi mình và cả khách hàng gặp những vấn đề tương tự như trên đó là:
“Điều gì thực sự quan trọng?”
Con ăn vạ nằm lăn lộn khi đi ra ngoài, thì lời người khác đánh giá bạn là bà mẹ không biết quản lý con mình, cái thể diện của bạn quan trọng hơn, hay mối quan hệ giữa bạn với con quan trọng hơn?
Giữa việc đánh mất lòng tin của con (chỉ trích, chê bai con) khi con làm trái ý bạn, hay để cho con tự chịu trách nhiệm với hậu quả mà chúng gây ra từ đó tự học lấy bài học đầu đời, bạn sẽ chọn gì?
Trinh biết, khi gặp một đứa trẻ càn quấy ở nơi công cộng, người xung quanh sẽ rất khó chịu. Nhưng họ là người ngoài, họ sẽ không hiểu đứa trẻ ấy đang trong giai đoạn nào của những cuộc khủng hoảng độ tuổi, tâm sinh lý của chúng, họ sẽ chỉ đánh giá qua hành vi của con bạn. Và bạn mới chính là người phải tạo ra môi trường an toàn cho con phát triển. Bạn phải đủ kiên nhẫn để hiểu và chấp nhận cho con học những bài học mới.
Tuy nhiên, không có một phong cách nào phù hợp cho tất cả bố mẹ. Vì thế trong các lớp Parent Coach của Trinh, ưu tiên hàng đầu vẫn luôn là hiểu bản thân trước, phải nhìn lại môi trường mình từng được nuôi dạy, niềm tin nào là giới hạn của mình, phải yêu thương lấy chính mình đã, tự tìm hướng đi cho mình, rồi bạn sẽ lựa chọn được giá trị riêng dành cho gia đình nhỏ của mình, yêu con và hiểu con bằng những gì bạn có, chứ không phải để hùa theo số đông. Bạn vốn không thể cho thứ mà bạn không có được, đúng không?
Và hãy nhớ rằng, đằng sau mỗi hành vi sai trái của con, sẽ luôn có những nhu cầu chưa được đáp ứng. Thay vì cứ tập trung vào việc lý giải vì sao con càng ngày càng có nhiều hành vi sai trái, thì hãy ngẫm lại xem bạn có từng lắng nghe những nhu cầu của con hay chưa?
Tóm lại, nuôi dạy những đứa trẻ bướng bỉnh, có cá tính không phải là điều dễ dàng. Nhưng con trẻ là món quà mà cuộc sống ban tặng cho mỗi người. Hãy kiên nhẫn, kỷ luật nhất quán, giao tiếp tích cực và quan tâm đến nhu cầu của con, bố mẹ hoàn toàn có thể giúp con cái có hành vi tích cực hơn mà vẫn giữa mối quan hệ cha mẹ - con cái khăng khít đấy!
Nếu bố mẹ nào cần coaching 1-1 hoặc thông tin lớp Parent Coach 1-1, hãy nhanh tay inbox nhen.